Lúa mùa nổi ĐBSCL

Dân gian có câu “nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống”, nhưng riêng đối với cây lúa mùa nổi thì yếu tố giống rất quan trọng, bởi vì trồng cây lúa này không có nhu cầu bón phân hóa học (hoặc chỉ bón rất ít, khoảng 5kg/công đất để cho lúa vượt theo nước trong điều kiện nước chụp nhanh quá, bà con sợ lúa bị nhấn chìm). Yếu tố nước thì đặc điểm cây lúa này có thể sống trong điều kiện khô hạn rất tốt, đồng thời thích nghi rất tốt với điều kiện ngập lụt sâu ở ĐBSCL vào các tháng mùa nước nổi.

Nếu xét về thích ứng với biến đổi khí hậu, thì cây lúa này thích nghi tốt với cả khô hạn và nhiều nước như lụt.

Còn yếu tố thứ 3 “cần” thì trồng cây lúa này, bà con nông dân ít tốn công lao động chăm sóc rất nhiều lần so với trồng lúa cao sản, bởi vì chúng không cần bón phân, bơm nước và phun thuốc trừ sâu. Nông dân rất an nhàn, nghỉ ngơi thư giãn vào mùa nước nổi. Suốt mùa nước người nông dân có thêm thu nhập từ giăng lưới bắt cá linh, trê, rô và lốc (đặt sản mùa nước nổi), là nguồn dĩnh dưỡng rất quí, là của trời cho của người dân nam bộ.

Khác với lúa cao sản ngắn ngày phải gieo sạ trong điều kiện ẩm và có nước, cây lúa mùa nổi sống hoàn toàn dựa vào điều kiện tự nhiên của nước trời (nước mưa). Vào đầu mùa mưa, khi hạt mưa đầu mùa rơi vào thời điểm (Vía Bà vùng bảy núi An Giang), thì bà con nông dân bắt đầu gieo sạ. Hạt lúa giống thường được bà con trữ lại trong các bao lúa (được tận dụng từ các bao đựng phân, tái sử dụng) từ vụ thu hoạch của năm trước, thường vào khoảng đầu tháng 12 Âm Lịch. Lúa được sạ trực tiếp xuống ruộng, sau đó nông dân dùng máy cày để xới đất, giúpcho hạt lúa lọt vào các khe hỡ của đất. Nhờ trời mưa, có ẩm độ thì hạt lúa bắt đầu nẩy mầm. Từ đó, mà cây lúa mạnh khỏe vương lóng trong điều kiện ngập lũ. Bà con cho rằng “nước tới đâu ổng bò đến đó”.

Mùa thu hoạch khoai mì sắp hết, lúc này bà con Vĩnh Phước lại tiếp tục vụ mùa lúa mới. Được biết số lượng nông dân tham gia trồng lúa mùa nổi ngày càng tăng thêm (ghi nhận từ chú 4 Hào, một lão nông bám trụ vùng này từ lâu). Hiện tại, có hơn 100 ha lúa mùa nổi được trồng ở Vĩnh Phước, Lương An Trà (huyện Tri Tôn), 43 ha lúa mùa nổi ở xã Mỹ An (Chợ Mới), và gần 60 ha lúa mùa nổi tại xã Tân Long (Thanh Bình-Đồng Tháp. Trong mùa nước năm 2015 này, một số bà con nông dân thuộc tiểu vùng cánh đồng nhỏ thuộc xã Mỹ Phú (Châu Phú) đã chuyển từ lúa mùa nổi sang lúa cao sản (2 vụ/năm) từ những năm 1990, bây giờ đã bắt đầu phục hồi lại cây lúa mùa nổi để phát triển cây màu và kết hợp chăn nuôi bò. Hy vọng hệ thống canh tác lúa “sạch” này từng bước được phục hồi để nhiều con cá đồng trở về, gớp phần đa dạng thực phẩm của bữa cơm, đem lại sức khỏe tốt cho cộng đồng vùng ngập lũ ĐBSCL.

N.V.Kien

Vietnam Field School 2016

Dự án

Lịch sự kiện

CN T2 T3 T4 T5 T6 T7
 
 
 
 
 
 
1
 
2
 
3
 
4
 
5
 
6
 
7
 
8
 
9
 
10
 
11
 
12
 
13
 
14
 
15
 
16
 
17
 
18
 
19
 
20
 
21
 
22
 
23
 
24
 
25
 
26
 
27
 
28
 
29
 
30
 
31
 
 
 
 
 
 

Đối tác

Thống kê

  • Lượt truy cập 43,066

Đăng nhập